पुर्ण तामाङको संघर्ष, प्रेम र आत्मनिर्भरताको कथा
-
लोक बहादुर लामा
ह्विलचेयरमा बसिरहनु भएका पुर्ण तामाङलाई पहिलो नजरमा हेर्दा धेरैले उहाँको जीवन पनि त्यहीँ सीमित होला भन्ने ठान्न सक्छन् । तर जब उहाँ ब्रस समाउँनुहुन्छ र कपडामा थाङ्काका रेखाहरू कोर्न थाल्नुहुन्छ ,त्यही क्षणबाट प्रष्ट हुन्छ—उहाँको शरीर थामिएको हो,सपना होइन ।
आज पुर्ण तामाङको दैनिकी ह्विलचेयरमै सीमित छ । तर उहाँका सपना कुनै पनि दौड भन्दा कम गतिशील छैनन् । आफैं थाङ्का लेख्ने अरूलाई पनि सिकाउने र आफु जस्तै शारीरिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूका लागि थाङ्का लेखन तालिम केन्द्र खोल्ने उहाँको सपनाले दिनदिनै मूर्त रूप लिँदैछ ।
यो कथा उहाको मात्र होइन । यो उहाँकी जीवनसंगिनी सुनमाया तामाङको पनि हो—जो श्रीमानको हातले कोरेका सपनालाई बजार सम्म पुर्याउने खम्बा बन्नु भएको छ । पुर्ण थाङ्का लेख्नुहुन्छ, सुनमाया ती थाङ्का बोकेर बजारका गल्ली गल्ली चर्हानुहुन्छ । संघर्षले खारिएको यो दम्पतीको जीवन आज धेरैका लागि प्रेरणाको स्रोत बनेको छ ।
मलेसियामा घटेको त्यो घटना, बन्यो ह्विलचेयर सारथी
काभ्रेको तेमाल गाउँपालिका–९ दिम्दी (गिम्दी) मा सामान्य किसान परिवारमा जन्मिएका पुर्ण तामाङले विवाहपछि परिवारको आर्थिक जिम्मेवारी समाल्दै मलेसियाको यात्रा तय गनु भयो । पेनाङ सहरमा फुड डेलिभरीको काम गरेर उहाँले परिवार चलाइ रहँदा जीवन सहज बन्दै थियो । तर २०७३ सालमा भएको एक भीषण सडक दुर्घटनाले त्यो लय एकाएक तोडिदियो ।
दुर्घटनापछि लामो समय अचेत अवस्थामा रहनुभएका उहाँ होसमा आउँदा आफू हिँड्न नसक्ने अवस्थामा पुगेको बताउनु हुन्छ । कम्मरमा गम्भीर चोट लागेपछि शारिरिक काम गर्ने क्षमता निष्कृया भयो । उपचार खर्चको आधा रकम आफैंले तिर्नुपर्ने अवस्था आएपछि, परिवार र आफन्तको सहयोगमा ४८ दिनपछि उहाँ नेपाल फर्किनु भयो । तर शरीर सँगै सपनाहरू पनि थला परेका जस्ता देखिन थाले ।
नेपालका विभिन्न अस्पतालमा पुग्नु भयो । तर अवस्था उस्तै रह्यो । घरको मुख्य कमाउने व्यक्ति अशक्त भएपछि आर्थिक संकट झन् गहिरियो ।
संघर्षको मेरुदण्ड बनेकी सुनमाया
यही कठिन घडीमा श्रीमान्का लागि जीवनको बलियो आधार बन्नु भयो—सुनमाया तामाङ । औपचारिक शिक्षा नपाएकी उहाँ जीवनले सिकाएको पाठमा खारिएकी थिइन् । परिस्थितिले उहाँलाई घरभित्र बस्न दिएन । परिवार चलाउन सहरमा निर्माण मजदुरी गर्न थाल्नु भयो । उहाँ भन्नुहुन्छ “चार–पाँच तला माथि बालुवा, सिमेन्ट र इँटा बोकेर बितेका दिनहरू आज पनि सम्झनामा ताजा छन् ।”
पछि दम्पती चिनेजानेको एक थाङ्का कम्पनीमा डेरा गरेर फेरि थाङ्का लेखनतर्फ फर्किनु भयो । विवाह अघि नै थाङ्का लेख्ने अनुभव भएकाले त्यही कामलाई निरन्तरता दिन थाल्नु भयो । अरूका लागि काम गर्दै जाँदा उहाँहरूले एउटा साहसी निर्णय गरे—अब आफ्नै लागि काम गर्ने ।
ठमेलका गल्ली र बजारको परीक्षा
आफ्नै थाङ्का बजारमा बेच्नु सजिलो थिएन । पुर्ण लेख्नुहुन्थ्यो, सुनमाया सामग्री किन्न र लेखिएको थाङ्का बोकेर ठमेलका गल्ली–गल्ली चर्हानु हुन्थ्यो । ठूला कम्पनीबाट मात्र थाङ्का किन्ने पसलेहरूले उहाँहरूको काम अस्वीकार गर्थे। किने पनि न्यून मूल्यमा ।
तर संघर्ष निरन्तर रही रह्यो। समयसँगै पुर्णका थाङ्काले बिस्तारै बजार पाउन थाले ।
कोरोना र फेरि छाएको अन्धकार
सबै कुरा लयमा आइरहेका बेला कोरोना महामारी आयो । काम ठप्प भयो । कोठाभाडा, खाना—सबै समस्याग्रस्त बने । कतिपय दिन भोकै बिताउनु भएको पलहरु सम्झनु हुन्छ । यसैबीच सुनमायामा स्मरणशक्ति कमजोर हुने, बाटो बिराउने जस्ता समस्याले ग्रसित हुनुभयो । बनेपा जान निस्कँदा कहिले सागा त कहिले अन्यत्र पुग्ने घटनाले दुवैलाई झन् निराश बनायो ।
आशाको दियो बनेका अपरिचित हातहरू
यही बेला एक युट्युब च्यानलमार्फत पुर्णको कथा बाहिर आयो । उक्त सामग्री सामाजिक अभियन्ता अर्मिशा तामाङ र उनका श्रीमान् डा. दिल बहादुर थोकरको नजरमा पर्यो । उहाँहरू पुर्णको कोठामै राहत सामग्री लिएर पुग्नुभयो ।
पुर्णको शरिरिक अवस्था अनि थाङ्का लेख्ने सीप देख्नु भयो । र पछि डा. थोकरले ती थाङ्का विदेश, विशेषगरी फ्रान्ससम्म पुर्याउने आश्वासन दिनुभयो । अन्धकारको त्यो समयमा उहाँहरू पुर्णको जीवनमा आशाको उज्यालो दियो बन्नु भयो ।
आज पुर्ण तामाङका थाङ्का ठमेलका तीन–चारवटा पसलमा बिक्री भइरहेका छन् । उहाँका काम फ्रान्स सम्म पुग्न थालेका छन् । हाल पुर्णले आफ्नै घरमा नौ जनालाई थाङ्का लेखनको काम दिइरहेका छन्।
उहाँहरुका एक मात्रै सन्तान छोरी कक्षा ९ मा अध्ययनरत हुनुहुन्छ । उहाँहरु भन्नुहुन्छ “छोरीलाई भविष्यमा डाक्टर बनाउने र डा.दिलजस्तै समाजसेवामा लागिरहेको देख्ने हाम्रो सपना छ ।”
अब उहाँहरूको अर्को लक्ष्य छ—आफ्नै घरमा शारीरिक अपाङ्गता भएका र जीवनमा केही गर्न चाहनेहरूका लागि थाङ्का लेखन तालिम केन्द्र खोल्ने । पुर्ण भन्नुहुन्छ “जीवन दुःख होइन, संघर्ष हो । निरन्तर संघर्षले नै मानिसलाई सफल बनाउँछ ।”
ह्विलचेयरमा थामिएको शरीर भए पनि,पुर्ण तामाङको जीवन आज थाङ्काका रेखाझैँ गहिरो,जीवन्त र रंगीन बन्दै गएको छ ।
