-
लोक तामाङ,
काठमाडौं-भदौ १० गते भोटेकोशीमा आएको बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र आसपासका क्षेत्रमा ठूलो जनधनको क्षति भयो ।
विपत्तिपछि सरकार, सुरक्षाकर्मी, विभिन्न संघसंस्था तथा स्वयंसेवकहरू उद्धार, खोजी, राहत र पुनःस्थापनासम्म जुटिरहेका छन् ।
यही भीडमा एउटा दृश्यले धेरैको ध्यान तानिरहेको छ । विमानभित्र यात्रुको सेवा गर्ने एक युवती जो अहिले गमबुट लगाएर हातमा साबेल लिएर कहिले लेदो पन्छाउँदै हुनुहुन्छ, कहिले बाढीले घरबारविहीन बनेकाहरूका लागि अस्थायी टहरा बनाउन जुटिरहनुभएको छ ।
राहत सामग्रीको झोला साथै छ । विशेषगरी महिला तथा किशोरीका लागि आवश्यक स्वास्थ्य तथा सरसफाइ सामग्री बोकेर उहाँ प्रभावित परिवारसम्म पुगिरहनुभएको छ ।
उहाँ हुनुहुन्छ—सोनिया वाईबा तामाङ।
नेपाल वायुसेवा निगमकी विमान परिचारिका सोनियाका लागि आकाशमा उड्नु पेशा हो । तर दुःखमा परेका मानिससम्म पुग्नु उहाँको मानवीय जिम्मेवारी हो ।
सोनिया कामको सिलसिलामा प्रायः विदेशका विभिन्न गन्तव्यमा पुगिरहनुहुन्छ । जापान, दुबई, कतार, चिन, हङकङलगायत मुलुकलाई गन्तव्य बनाएर यात्रुको सेवामा खट्नुहुन्छ ।
विदेशमै रहँदा आफ्नो देशमा भदौ १० गते बाढीको विपत्ति आएको खबर सुन्नुभयो ।
हजारौंको ज्यान गएको , कैयन बेपत्ता भएका । बाढीले बस्तीमा पसेर घर–आँगन उजाडिएको, सडक र पुल जस्ता भौतिक संरचनामा क्षति पुर्याएका । मानिसका घरबारसँगै पशुचौपाया, खेतीपाती र वर्षौंको मेहनतबाट बनाएको जीवनको आधारसमेत प्रभावित भएको । यश खालको दुखद खबर थाहा पाउने बित्तिकै उहाँको मनले पटक्कै मानेन ।
प्रभावित क्षेत्रमा पुग्ने हुटहुटी उहाँमा जाग्यो । सामाजिक सेवामा पहिलेदेखि नै सक्रिय उहाँलाई डा. दिलबहादुर तामाङले समेत प्रभावित क्षेत्रमा पुगेर सहयोग गर्न आग्रह गर्नुभयो । त्यसपछि उहाँको निर्णय अझ बलियो भयो।
नेपाल फर्किने बितिकै कामबाट बिदा मिलाएर उहाँ प्रभावित क्षेत्रमा नुवाकोट र धादिङ आइपुग्नुभयो।
गमबुट लगाएर हिलोमा पस्नुभयो । साबेल समाउनुभयो । घर घरमा पसेको बाढीको लेदो पन्छाउनुभयो । घर गुमाएका परिवारका लागि अस्थायी बसोबासको व्यवस्था गर्न सहयोग गर्नुभयो । साथीहरूको सहयोगमा महिलाका लागि आवश्यक स्वास्थ्य तथा सरसफाइ सामग्री वितरण गर्नुभयो ।
उहाँका लागि राहत भनेको केवल चामल, दाल वा कपडा होइन ।विपत्तिको समयमा महिलाको स्वास्थ्य र व्यक्तिगत सरसफाइका सामग्री पनि उत्तिकै आवश्यक हुने उहाँको बुझाइ छ । अझ विपत्तिको समयमा महिला तथा किशोरीहरू विभिन्न किसिमका हिंसा र असुरक्षाको जोखिममा पर्न सक्ने भएकाले उहाँहरूको सुरक्षामा परिवार, समाज, प्रहरी तथा सम्बन्धित निकायले विशेष ध्यान दिनुपर्ने उहाँको धारणा छ ।
विशेषगरी किशोरीहरूले आफूले भोगेको समस्या खुलेर भन्न नसक्ने अवस्था हुन सक्ने भएकाले विपत्तिको समयमा उहाँहरूको सुरक्षालाई अझ संवेदनशील रूपमा हेर्नुपर्ने उहाँ बताउनुहुन्छ।
सोनियाको यो संवेदना अचानक जन्मिएको होइन । उहाँ आफैंले जीवनमा अभाव र संघर्षलाई नजिकबाट देख्नुभएको छ ।
२०५७ जेठ १६ गते नुवाकोटको म्यागङ गाउँपालिका–५, सामरीमा जन्मिनुभएकी सोनिया परिवारकी जेठी छोरी हुनुहुन्छ । उहाँका चार जना बहिनी र एक जना भाइ छन् । बुबा जगतमान तामाङ र आमा धनमाया तामाङको परिवार आर्थिक रूपमा कमजोर थियो।
गाउँको जीवन सहज थिएन । उहाँले कक्षा १० सम्म विन्धुकेसर विद्यालयमा पढ्नुभयो । विद्यालय घरबाट करिब डेढ घण्टाको पैदल दूरीमा थियो । बिहान विद्यालय पुग्न र फर्किन मात्रै करिब तीन घण्टा हिँड्नुपर्थ्यो ।
पढाइसँगै घरपरिवारको जिम्मेवारी पनि थियो ।
त्यसपछि परिवारमा आएको समस्याले जीवनमा थप जिम्मेवारी थप्यो । सानै उमेरमा भाइबहिनीको हेरचाह गर्नुपर्ने भयो । आफ्नो पढाइ, व्यक्तिगत चाहना र भविष्यका सपनाभन्दा परिवारको आवश्यकता अगाडि राख्नुपर्ने अवस्था आयो ।
शैक्षिक यात्रालाई निरन्तर अगाडि बढाउन परिवारको जिम्मेवारीसँगै आफूलाई सही बाटो देखाउने मार्गदर्शकको अभाव पनि उहाँले महसुस गर्नुभयो । पढाइलाई कसरी निरन्तरता दिने, आफ्नो क्षमतालाई कसरी विकास गर्ने र भविष्यको बाटो कसरी रोज्ने भन्ने विषयमा उचित मार्गदर्शन पाउने अवस्था थिएन । त्यसैले उहाँको शैक्षिक यात्रा बीचमै रोकियो । तर पढाइप्रतिको चाहना भने कहिल्यै मरेन ।
समय बित्दै जाँदा शिक्षा केवल जागिरका लागि मात्र होइन, आफ्नो व्यक्तित्व विकास र जीवन बुझ्नका लागि पनि आवश्यक रहेछ भन्ने उहाँले बुझ्नुभयो । आफ्नै अनुभव र सोचबाट उहाँले फेरि पढाइलाई निरन्तरता दिने निर्णय गर्नुभयो ।
सोनिया अहिले पद्मकन्या क्याम्पसमा बी.एड. (मनोविज्ञान) विषयमा तेस्रो वर्षमा अध्ययनरत हुनुहुन्छ । जीवनले एकपटक रोकिदिएको पढाइलाई उहाँले आफैंले फेरि समात्नुभएको छ । कामको व्यस्तता, सामाजिक सेवाको जिम्मेवारी र व्यक्तिगत जीवनका चुनौतीबीच पनि अध्ययनलाई निरन्तरता दिइरहनुभएको छ । सायद यही उहाँको जीवनको अर्को महत्वपूर्ण सन्देश हो । अवसर नपाउँदा यात्रा रोकिएला, तर सिक्ने इच्छा रोक्नुपर्दैन।
काठमाडौंको समय र संघर्ष
कक्षा १२ को पढाइ ग्राम सेवा उच्च माध्यमिक विद्यालयबाट पूरा गरेपछि उहाँ काठमाडौं आउनुभयो । उद्देश्य थियो आफू काम गर्ने र भाइबहिनीलाई पढाउने ।
काठमाडौंमा आएपछि रोजगारी खोज्न उहाँले धेरै ठाउँ धाउनुभयो । नयाँ सडकको एउटा खेलौना पसलमा काम पाउनुभयो । तर सामान बोकेर पाँचौँ तलासम्म पटक–पटक ओहोरदोहोर गर्नुपर्ने काम निकै कठिन भयो । त्यसपछि उहाँले पार्टी प्यालेसमा वेटरको काम गर्नुभयो । घर तथा कार्यालय सरसफाइका काम पनि गर्नुभयो ।
जीवन चलाउन जुन काम पाइन्छ, त्यही गर्नुपर्ने अवस्था थियो । त्यसमाथि कोरोना महामारी आयो । काम बन्द भयो । आम्दानीको बाटो बन्द भयो । बस्ने र खाने समस्या थपियो । यसरी जीवनमा आएका आरोह अवरोहलाई स्वीकार्दै समस्याहरुको सामना गर्ने अठोट मरेन । निरन्तरको संघर्ष, तिनै अठोट र सत्कर्मप्रतिको लगनशीलताले आज उहाँको आफ्नै पहिचान बनेको छ ।
आफ्नो परिचय समाजसँगै जोडिएको छ । आकाशमा उड्ने पेशा भएपनि उहाँ भुईंमान्छेहरुलाई बिर्सनुहुन् । सामाजिक उत्तरदायित्व र मानवीय संवेदना भुल्नुहुन्न । तिनै विमान परिचारिका सोनि अहिले भोटेकोसी बाढी प्रभावितहरुको सारथि बन्नुभएको छ ।
