-
लोक बहादुर लामा
धुलिखेल—काभ्रेपलाञ्चोक क्षेत्र नं. १ यतिबेला चुनावी सरगर्मीले तातेको छ । भदौ २३ र २४ मा भएको जेन्जी पुस्ताको आन्दोलनले देशलाई निर्वाचनतर्फ पुर्याएपछि अहिले गाउँका चौतारीदेखि बजारका चिया पसलसम्म प्रतिनिधिसभा निर्वाचनकै चर्चा सुनिन्छ । विकासको दिशा कस्तो हुने, संविधानको कार्यान्वयन कति प्रभावकारी छ, मुलुक निर्माणमा समावेशी प्रतिनिधित्व कसरी सुनिश्चित गर्ने भन्ने विषयमा मतदाता बीच गहिरो बहस भइरहेको छ ।
निर्वाचनका लागि यहाँ राजनीतिक दलहरु पनि आफ्नो घोषणापत्र तथा बाचा लिएर प्रचार गतिविधिका साथ जनताको घरदैलोमा छन् ।
निर्वाचन आयोग नेपाल, जिल्ला निर्वाचन कार्यालयका अनुसार २०८२ साल फागुन २१ मा हुने निर्वाचनका लागि काभ्रे क्षेत्र नं. १ मा कुल १ लाख ६१ हजार ०६५ मतदाता रहेका छन् । जसमध्ये ८३ हजार ७५२ पुरुष, ७७ हजार ३१२ महिला र १ जना अन्य मतदाता रहेका छन् । जिल्लाभर ३ लाख २६ हजार ६११ मतदाता र १८९ मतदान केन्द्र तोकिएका छन् ।
यस क्षेत्रबाट १५ राजनीतिक दल र ३ स्वतन्त्र उम्मेदवार गरी कुल १८ जनाप्रतिस्पर्धामा उत्रिएका छन् । बहुदलीय प्रतिस्पर्धामा मतदाताको रोजाइ कसरी निर्धारण हुन्छ भन्ने विषयले चुनावी वातावरणलाई अझ रोचक बनाएको छ ।
नेपालमा हालको संविधानमा सुनिश्चित गरी अभ्यासमा रहेको संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक व्यवस्था, आज यो व्यवस्थाको सफल कार्यन्वयनको पाटोमा चिन्तन भइरहँदा तिनै एजेण्डाका परिकल्पनाकार, त्यसैका लागि जनयुद्ध समेत लडेर आएको शक्ति माओवादी केन्द्र नेतृत्वमा बनेको नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका तर्फबाट काभ्रे क्षेत्र नं. १ मा प्रत्यक्षतर्फका उम्मेदवार हुनुहुन्छ दिनानाथ गौतम । समावेशी विकास र कानुनी सुधारको एजेन्डासहित काभ्रे–१ मा चुनावी मैदानमा उत्रनुभएको हो ।
आन्दोलनको पृष्ठभूमिबाट संसदीय यात्रातर्फ गौतम
विक्रम संवत् २०१७ सालमा चौंरीदेउराली–५ मा जन्मिनुभएका दिनानाथ गौतम निम्नवर्गीय परिवारमा हुर्किनुभएको हो । स्नातक तहसम्म अध्ययन गर्नुभएका उहाँले २०३६ सालको विद्यार्थी आन्दोलनबाट राजनीतिक यात्रा सुरु गर्नुभएको थियो ।
२०४१ सालदेखि शिक्षण पेशामा संलग्न रहनुभएका उहाँ पंचायत व्यवस्था विरुद्ध सक्रिय सहभागिता जनाएकै कारण २०४४ सालमा जागिरबाट बर्खास्त हुनुपरेको थियो । त्यसपछि उहाँको राजनीतिक सक्रियता झनै तीव्र बनेको थियो ।
२०५२ सालमा स्थायी जागिर त्यागेर पूर्णकालीन रूपमा भूमिगत जीवन रोज्नुभएका गौतम जनआन्दोलनमा सक्रिय रहनुभयो । २०५६ सालमा राज्यद्वारा बेपत्ता पारिएर १६ महिना सेनाको नियन्त्रणमा बिताएको समयको अनुभव उहाँको राजनीतिक जीवनको महत्वपूर्ण अध्याय मानिन्छ ।
२०५७ सालमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारद्वारा रिहा भएपछि उहाँ पुनः राजनीतिक गतिविधिमा सक्रिय हुनुभयो ।
काभ्रे, रामेछाप, सिन्धुपाल्चोक र दोलखा लगायत जिल्लामा संगठन विस्तार र नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्नुभएका गौतमले विभिन्न जिम्मेवारी सम्हाल्दै लामो समय पार्टी संगठनमा काम गर्नुभएको छ ।
स्थानीय शासन : जनसेवाको अनुभव
२०७४ देखि २०७९ सम्म चौंरीदेउराली गाउँपालिकाको प्रथम निर्वाचित अध्यक्षका रूपमा कार्यभार सम्हाल्नुभएका गौतमले स्थानीय तहमा विकास निर्माण र सेवाप्रवाहलाई प्राथमिकतामा राख्नुभएको थियो ।
गाउँपालिका प्रमुख हुँदा सडक, भवन तथ आधारभूत संरचनाको विस्तारसँगै कृषि आधुनिकीकरण, पर्यटन प्रवद्र्धन, खानेपानी व्यवस्थापन र स्वास्थ्य सेवा विस्तारमा पहल गर्नुभएको उहाँको दाबी छ ।
स्थानीय तहमा प्रत्यक्ष रूपमा जनतासँग काम गर्दा भोगिएका समस्या र आवश्यकतालाई अब संघीय संसदमा उठाउने तयारीमा उहाँ हुनुहुन्छ।
समावेशीता र पहिचान मुद्धामा प्रतिवद्ध
गौतमले नेपालको बहुजातीय, बहुभाषिक र बहुसांस्कृतिक स्वरूपलाई सुदृढ बनाउने विषयलाई आफ्नो प्रमुख एजेन्डा बनाउनुभएको छ ।
आदिवासी जनजाति, महिला, दलित, मुस्लिम तथा अल्पसंख्यक समुदायको भाषा, संस्कार र संस्कृतिको संरक्षण तथा पहिचानलाई थप संस्थागत गर्न प्रतिनिधि सभामा विशेष पहल गर्ने उहाँको प्रतिवद्धता छ ।
उहाँका अनुसार संविधानले सुनिश्चित गरेको अधिकार व्यवहारमा पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन हुन सकेको छैन ।
नयाँ संविधान जारी भएपनि अझै धेरै पुराना ऐन–कानुनकै आधारमा देश सञ्चालन भइरहेको उल्लेख गर्दै उहाँले संविधानको मर्मअनुसार नयाँ ऐन–कानुन निर्माण गर्नुपर्नेमा जोड दिनुहुन्छ ।
विकासको परिभाषा : भौतिक पूर्वाधारभन्दा पर
गौतमले विकासलाई केवल सडक, पुल र भवन निर्माणमा सीमित गर्न नहुने धारणा राख्नुभएको छ । उहाँका अनुसार भौतिक पूर्वाधार आवश्यक भएपनि पर्यावरण संरक्षण र संस्कृतिक जगेर्ना सँगसँगै अघि बढ्नुपर्ने विषय हुन् ।
“पर्यावरण र संस्कृति जोगाएर मात्र दीगो विकास सम्भव हुन्छ,” उहाँ भन्नुहुन्छ । प्राकृतिक स्रोत–साधनको संरक्षण, स्थानीय मौलिकता जोगाउने नीति र दीर्घकालीन योजना निर्माणमा आफूले विशेष भूमिका निर्वाह गर्ने प्रतिबद्धता उहाँको छ ।
प्रतिस्पर्धा र मतदाताको चासो
जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्र नं. १ मा चुनावी मैदानमा रहेका १८ जना उम्मेदवार बीचको प्रतिस्पर्धाले यस क्षेत्रको निर्वाचनलाई थप रोचक बनाएको छ । अनुभव, संगठन क्षमता, विकास दृष्टिकोण र नीतिगत स्पष्टता मतदाताको मूल्याङ्कनका आधार बनेका छन् ।
लामो राजनीतिक संघर्ष, स्थानीय तहको नेतृत्व अनुभव र समावेशी विकासको एजेन्डासहित दिननाथ गौतम मतदातामाझ पुगिरहनुभएको छ ।
अब निर्णय मतदाताको हातमा छ—काभ्रेपलाञ्चोक क्षेत्र नं. १ ले यसपटक कस्तो प्रतिनिधि रोज्छ भन्ने परिणामले आगामी पाँच वर्षको नीति र विकासको दिशा तय गर्नेछ ।
