अभाव, संघर्ष र अठोटसँग जुध्दै काभ्रेका भिजन घिसिङ बने विश्वको सर्वोच्च शिखरका आरोही
- लोक बहदुर लामा
काठमाडौं–कहिलेकाहीँ जीवनले मानिसलाई यति धेरै संघर्षको अवस्था दिन्छ कि सपना देख्नु पनि विलासिता जस्तो लाग्न थाल्छ । तर केही मानिस यस्ता हुन्छन् जसले अभावलाई कमजोरी होइन, शक्ति बनाउँछन् । काभ्रेको एउटा सामान्य किसान परिवारमा जन्मिनु भएका भिजन घिसिङ तामाङ त्यस्तै पात्र हुनुहुन्छ, जसले झोला बोक्ने भरियाबाट यात्रा सुरु गरेर अन्ततः विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथामा आफ्नो पाइला टेक्न सफल हुनुभएको छ ।
तेमाल गाउँपालिका–८ योगर (टेकानपुर) का भिजनको बाल्यकाल अभाव, दुःख र संघर्षमै बित्यो । बुवा धन बहादुर तामाङ र आमा कान्छी तामाङका चार छोरा र दुई छोरीमध्येका उहाँ सानैदेखि मेहनतको मूल्य बुझेर हुर्किनु भएको थियो ।
घरको आर्थिक अवस्था कमजोर थियो । खेतीपातीले वर्षभरि परिवार धान्न मुस्किल पथ्र्यो । गाउँको सीमित सम्भावनाले गर्दा भविष्य अन्योलपूर्ण देखिन्थ्यो । तर भिजनभित्र एउटा अदृश्य साहस थियो—आफ्नो जीवन बदल्ने साहस । घरको आर्थिक बोझ कम गर्ने उद्देश्यले उहाँ काठमाडौं आउनु भयो । राजधानीले उहाँलाई सजिलो जीवन दिएन । कामको खोजीमा भौंतारिनु, बस्ने ठाउँको समस्या, आर्थिक अभाव र भविष्यप्रतिको अनिश्चितताबीच उहाँले संघर्षको कठोर पाठ सिक्नु भयो । यही क्रममा पर्यटन क्षेत्रमा काम गर्ने साथीहरूसँग उहाँले विदेशी पर्यटकहरूको झोला बोक्ने काम सुरु गर्नु भयो ।
त्यो काम केवल रोजगारी थिएन, त्यो उहाँको जीवनको मोड थियो । विदेशी पर्यटकहरूसँग हिमाली पदयात्रामा जाँदा उहाँले पहिलोपटक हिमाललाई नजिकबाट महसुस गर्नुभयो । विशाल हिमश्रृंखलाहरू, हिमाल चढ्न आएका विदेशीहरूको आत्मविश्वास र उनीहरूको साहसले भिजनको मनमा एउटा सपना रोप्यो—“एक दिन म पनि सगरमाथा चढ्नेछु ।”
तर सपना देख्नु र त्यो पूरा गर्नुबीचको दूरी निकै कठिन थियो । दिनभरि काम, थोरै आम्दानी, सीमित अवसर र जोखिमपूर्ण जीवनका बीच उहाँले आफूलाई शारीरिक र मानसिक रूपमा तयार पार्न थाल्नु भयो । विस्तारै उहाँ ट्रेकिङ गाइड बन्नु भयो । हिमालसँगको सम्बन्ध गहिरिँदै गयो । उहाँले हिमाललाई केवल पर्यटकको गन्तव्यका रूपमा होइन, जीवनको विद्यालयका रूपमा बुझ्न थाल्नुभयो ।
२०८० सालदेखि २०८३ सालसम्म उहाँले आइल्याण्ड पिक, लबुचे पिक, लार्के पिक, चुलो वेस्ट पिक, थोरोङ पिक र मेरा पिकजस्ता ६ हजार ५ सय मिटर आसपासका हिमाल सफलतापूर्वक आरोहण गर्नु भयो । त्यसपछि ७ हजार मिटरभन्दा अग्लो हिमलुङ हिमाल चढेपछि उहाँको आत्मविश्वास अझ मजबुत बन्यो ।
अन्ततः लामो संघर्ष, अभ्यास र जोखिमपछि २५ मे २०२६ अर्थात् २०८३ जेठ ११ गते बिहान ११ बजे उहाँले विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथामा पाइला राख्न सफल हुनुभयो ।
त्यो क्षण उहाँका लागि केवल व्यक्तिगत सफलता थिएन, त्यो संघर्षमाथिको विजय थियो । वर्षौंदेखिको सपना पूरा भएको क्षण सम्झिँदै उहाँ भावुक हुनुहुन्छ ।
“सगरमाथाको चुचुरोमा पुग्दा सबै दुःख, अभाव र संघर्ष एकैचोटि सम्झिएँ,” उहाँले भन्नुभयो, “त्यो क्षण शब्दमा बयान गर्न सकिँदैन । ”
सगरमाथामा पुगेपछि उहाँले विश्व शान्ति, सद्भाव र मानव एकताको कामना गर्नु भएको थियो । उहाँका अनुसार हिमालले मानिसलाई केवल उचाइ होइन, धैर्य, अनुशासन र जीवनको वास्तविकता पनि सिकाउँछ ।
हिमाल आरोहणको यात्रा भने कहिल्यै सजिलो थिएन । उहाँले धेरैपटक मृत्यु नजिकबाट महसुस गर्नु भएको छ । कहिले भीषण हिमपातका कारण बाटो हराउने अवस्था, कहिले हिमपहिरोले भागदौड मच्चाउने, कहिले क्याम्प नै हिउँले पुरिने अवस्था—यी सबै उहाँका जीवनका कहिल्यै नबिर्सने अनुभव बनेका छन् ।
अक्सिजनको कमीले सास फेर्न गाह्रो हुने, शरीर सुन्निने, चिसोले हातखुट्टा नचल्ने अवस्था त सामान्यजस्तै थियो । आरोहणका क्रममा ज्यान गुमाएका आरोहीहरूको शव नाघेर अगाडि बढ्नुपरेका क्षण सम्झिँदा अहिले पनि उहाँको मन भारी हुन्छ ।
“हिमालले सिकाएको सबैभन्दा ठूलो कुरा के हो भने, लक्ष्य सजिलै प्राप्त हुँदैन,” उहाँ भन्नुहुन्छ, “डर, पीडा र चुनौती पार गरेपछि मात्रै सफलता हात पर्छ ।”
भिजनको जीवनकथा आजका निराश र भविष्यप्रति अन्योलमा रहेका नेपाली युवाका लागि ठूलो प्रेरणा बनेको छ । उहाँका अनुसार आज धेरै युवामा छिटो सफल हुने चाहना बढेको छ, तर मेहनत र धैर्यबिनाको सफलता दिगो नहुने कुरा उहाँले अनुभवबाट बुझ्नु भएको छ ।
“विदेश जानु मात्रै समाधान होइन,” उहाँ भन्नुहुन्छ, “नेपालमै पनि अथाह सम्भावना छ । मेहनत गर्न सक्ने हो भने आफ्नै देशमा सम्मान र सफलता दुवै प्राप्त गर्न सकिन्छ ।”
उहाँका अनुसार नेपालको पर्यटन क्षेत्र युवाका लागि ठूलो सम्भावनाको क्षेत्र हो । विश्वका ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला १४ हिमालमध्ये ८ वटा नेपालमै हुनु आफैंमा नेपालको ठूलो सम्पत्ति भएको उहाँ बताउनु हुन्छ । तर यति ठूलो सम्भावना हुँदाहुँदै पनि राज्यले पर्यटन क्षेत्रलाई अझै व्यवस्थित उद्योगको रूपमा विकास गर्न नसकेको उहाँको गुनासो छ ।
“पर्यटन नेपालको अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड बन्न सक्छ,” उहाँ भन्नुहुन्छ, “तर यसका लागि सरकारले दीर्घकालीन नीति, पर्यटन श्रमिकको सुरक्षा, बीमा, तालिम र लगानीमैत्री वातावरण बनाउनुपर्छ ।”
विशेषगरी पर्वतीय पर्यटनमा काम गर्ने गाइड, भरिया र आरोहीहरू अत्यन्त जोखिमपूर्ण अवस्थामा काम गरिरहेको उल्लेख गर्दै उहाँले उनीहरूका लागि सामाजिक सुरक्षा र सम्मानजनक वातावरण आवश्यक रहेको बताउनुहुन्छ ।
उहाँका अनुसार हिमाल केवल प्राकृतिक सम्पदा होइन, नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान पनि हो । त्यसैले हिमाल र पर्यटन क्षेत्रलाई संरक्षण गर्दै व्यावसायिक रूपमा विकास गर्नु आजको आवश्यकता भएको उहाँको भनाइ छ ।
अब उहाँको लक्ष्य विश्वका सबै ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमाल आरोहण गर्ने रहेको छ । तर त्यो केवल व्यक्तिगत कीर्तिमानका लागि मात्र होइन । उहाँ हिमालको चुचुरोबाट विश्व समुदायसमक्ष शान्ति, वातावरण संरक्षण र नेपालको गौरवको सन्देश फैलाउन चाहनु हुन्छ ।
भिजन घिसिङ तामाङको कथा एउटा सामान्य गाउँले युवाले संघर्ष, धैर्य र अथक मेहनतका बलमा असम्भवजस्तो देखिने सपना पनि पूरा गर्न सक्छ भन्ने जीवित उदाहरण बनेको छ । झोला बोक्ने भरियाबाट सगरमाथाको चुचुरोसम्म पुगेको उहाँको यात्रा आज हजारौं युवाका लागि आशा, साहस र आत्मविश्वासको उज्यालो कथा बनेर उभिएको छ ।
