महिला हिंसामुक्त नमोबुद्ध नगर बनाउने अभियान छ : उपमेयर रामदेवी

कृतिका घलान,

मथुरापाटी–“सामाजिक समस्याको अब गर्दै चित्रण,किशोरीहरुको जीवन उकास्ने हाम्रो एउटै प्रण” भन्ने नाराका साथ अघि बढेको मथुरापाटी फूलबारी स्थित मथुरापाटी किशोरी समुहले अचेल निदहाडै भईरहेको किशोरी तथा महिला हिंसाको विरोध गर्यो । काभ्रेको नमोबुद्ध नगरपालिका मथुरापाटीमा शनिबार “किशोरीहरुको अवस्था र समृद्ध नेपालको निर्माण” विषयक अन्र्तक्रिया गर्दै स्थानिय किशोरीहरुले पश्चिम नेपालमा बलात्कृत निर्मला पन्त जस्ता पिडित किशोरी महिलाहरुको न्यायको माग गरे । आधा धर्ती ढाकेका महिलाहरुको सुरक्षा छैन भने कसरी बन्छ समृद्ध नेपाल ? उनिहरुले प्रश्न गरे । गीत मार्फत उनिहरुले यसमा ऐक्यवद्धता खोजे । कानुन निर्माणमा तदारुकता देखाउने सरकार ति कानुन कार्यन्वयनमा पनि कडाईका साथ प्रश्तुत हुन सक्नुपर्ने उनिहरुको भनाई छ ।

किशोरी तथा महिलाहरुलाई अझै संकुचित सोचाईले हेर्दा सोचेजस्तो सकारात्मक परिवर्तन आउन नसकेको किशोरी समुहका संगीता भुजेलको भनाई छ । उनिहरुको यो भावनाको सम्मानका लागि सहभागि नमोबुद्ध नगरपालिकाका उपप्रमुख (उपमेयर) तथा न्यायिक समति प्रमुख रामदेवी तामाङले आफू महिला हिंसा मुक्त नगर बनाउने अभियानमै रहेको बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो–“जीवनमा मैले पनि महिला हिंसाका थुप्रै घटना वेहोरेको छु,हामीलाई यिनीहरुको बोल्ने मान्छे कोनै छ र ? भनेर कमजोर ठान्छन् र त्यहि मुताविक व्यवहार गर्छन् अनि तिनको सिकार हामी भईरहेका हुन्छौं तर धेरै चिन्ता मान्नु पर्दैन, सिंगो नगरपालिकानै किशोरी तथा महिला बचाउको पक्षमा छ ।”

युवा रोजगारलाई ध्यान दिन नसक्दा फुर्सदकै कारण पनि युवा विकृति बढेको उल्लेख गर्दै उहाँले सबैलाई व्यस्त बनाउन सके मान्छेको मन नराम्रो गर्नेतिर नजाने बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो–“हाम्रो सोचाईमा परिवर्तन आउन आवश्यक छ नै,अझ युवालाई कुनै राम्रा काममा व्यस्त बनाउनुपर्छ,अचेल फेसबुकमा बढि अल्मलिने,अपरिचित महिला तथा किशोरीसम्म सम्पर्क बढाई हुन सक्ने आपराधिक घटनासम्मलाई मध्यनजर गर्दै युवा सचेतना कार्यक्रमका साथै उनिहरुलाई सिर्जनशील काममा लगाउन हाम्रो नगरले केहि न केहि सोच्दैछ र गर्दैछ पनि ।”
उहाँले युवालाई उत्पादनमुखी काममा केन्द्रित गर्न नमोबुद्ध नगरपालिकाले मात्रै ११ लाख र स्थानिय वडा समेतले गरी ३८ लाख बजेट छुटटाएको जानकारी दिनुभयो । ति बजेटबाट उनिहरुको क्षमता विस्तार र ति क्षमताअनुसारको व्यवसाय गर्ने वातावरण बन्ने उहाँको भनाई छ ।

किशोरी तथा महिला बैदेशिक रोजगार र एनजिओहरुमा जागिरकै कारण पनि हिंसामा परेको तितो यथार्थ पोख्दै उपमेयर तामाङले यसमा सचेतना अपनाउन आग्रह पनि गर्नुभयो । बरु नेपालमै सानातिना भएपनि व्यवसाय गरेर बस्न सकिने उहाँको सुझाव छ । नगरभित्र हुने किशोरी तथा महिला हिंसा न्युनिकरणका सवालमा अंश मुद्धा,फौजदारी केस वाहेकमा आफू न्यायिक समितिको अध्यक्षको भुमिकाले पनि क्रियाशिल रहने उहाँको प्रतिवद्धता छ । साथै उहाँले ब्राक नेपाल,फोएप जस्तै रक्षा नेपाल लगायतका विभिन्न संघसंस्थासंग पनि मिलेर काम गर्ने योजना सुनाउनुभयो ।

महिला अधिकारको क्षेत्रमा काम गर्दै आएका अभियन्ता हिम्मत सिं लेकालीले पनि अझै न्यायको पहुँचमा किशोरी तथा महिलाहरु सहजै पुग्न नसकेको बताउनुभयो । “हाम्रो गौरव रामेछाप”को तर्फबाट ति किशोरी समुहलाई केहि रकम सहयोग गर्दै भन्नुभयो–“किशोरीहरु समृद्ध हुनुपर्यो,त्यसपछि युवा समृद्ध होला,युवा समृद्ध भए नेतृत्व समृद्ध हुन्छ,नेतृत्व समृद्ध भए पो नेपाल समृद्ध हुन्छ,यसैले सबैभन्दा पहिले किशोरी किशोर समृद्ध हुनुपर्छ,उनिहरुको भविष्यलाई सहि बाटोतर्फ लैजान सरकार हामी सबै जिम्मेवार बन्नुपर्छ ।”

ब्राक नेपालको सहयोगमा १ वर्ष अगाडीदेखी भौतिक निर्माण तथा जागरणका काम गर्दै आएको फोएप संस्थाका प्रतिनिधि हरि कुमार मैनालीले अझै महिला शसक्तीकरणका काममा सघाउने प्रतिवद्धता व्यक्त गर्दै भन्नुभयो–“हिजो यहाँका किशोरी धक फुकाएर बोल्न सक्दैन थिए,आज उनिहरु आफ्ना समस्याबारे बोल्छन्, समस्या समाधान तथा प्राप्त अवसरहरुमा अर्थपूर्ण सहभागिता जनाउँछन्,यो सकारात्मक परिवर्तन हो,अझै हामीले हाम्रा समाजलाई अघि बढाउन थप जिम्मेवारी बहन गर्न जरुरी छ ।”
वडा अध्यक्ष कर्मग्याल्बो लामाले किशोरीहरुमा आएको चेतनागत परिवर्तनप्रति खुसी व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले यो पटक वडा कार्यालयले किशोरीहरुलाई कम्प्युटर तालिमका लागि ५० हजार र महिला भवन बनाउन ५० हजार बजेट छुटटाएको जानकारी दिनुभयो ।

बरिष्ठ पत्रकार तथा बुद्धिजीवि कनकमणि दिक्षितले दक्षिण एसियाको तुलनामा नेपालको महिला आन्दोलनले फड्को मारेको बताउनुभयो । आफ्नो अधिकार,समस्यामाथि सार्वजनिक रुपमा खुलेर छलफल गर्ने अवस्थाको सृजना हुनु आफैंमा राम्रो संकेत रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले महिला जागरणको सवालमा मथुरापाटी फूलवारी नमुना बनोस् भन्ने शुभकामना व्यक्त गर्नुभयो ।

तामाङ पत्रकार संघ काभ्रेका अध्यक्ष जगत तामाङले पनि स्थानिय किशोरीहरुले गर्दै आएको सिर्जनात्मक कामहरुको प्रशंसा गर्नुभयो । नमोवुद्ध खबर अनलाईनका कृतिका घलानले स्थानिय किशोरीहरुमाझ किशोरी तथा महिला अधिकारका साथै उनिहरुको स्वास्थ्य हेरचाहमा अपनाउनुपर्ने सावधानीबारेका उपयोगी कुराहरु बाँड्नुभयो ।

किशोरी समुका अध्यक्ष रञ्जिता सत्यालको अध्यक्षता र सुजिता सत्यालको सञ्चालनमा भएको कार्यक्रममा स्थानिय दुई दर्जनभन्दा बढि किशोरीहरु,वडा सदस्य,समाजसेवी लगायतको सहभागिता थियो ।